اگر به عنوان کارگر مهاجر در کانادا کار میکنید، طبق قوانین کانادا شما همان حقوق و حمایتهای محیط کار را دارید که شهروندان و افراد دارای اقامت دائم دارند؛ مثل دستمزد منصفانه، شرایط کاری امن، و محافظت در برابر تهدید و دریافت خسارت. در این مقاله به حقوق قانونی کارگران مهاجر در کانادا می پردازیم.
این حمایتها یعنی کارفرما حق ندارد:
- پاسپورت یا مدارک شما را نگه دارد،
- دستمزد را ناعادلانه کم کند یا نگه دارد،
- شما را مجبور به کار ناامن کند،
- یا به خاطر اعتراض/گزارش شما را تهدید کند.
فرقی ندارد زیر Temporary Foreign Worker Program هستید یا International Mobility Program؛ قوانین کانادا از حقوق شما حمایت میکند و ابزارهایی برای پیگیری وجود دارد. دانستن این حقوق، بهترین راه برای جلوگیری از سوءاستفاده و حفظ امنیت و آرامش شماست.
مجوز کار بسته (Closed Work Permit)
اگر مجوز کار شما وابسته به یک کارفرما است (employer-specific)، معمولاً نمیتوانید همینطور فوری برای کارفرمای دیگری شروع به کار کنید. در بسیاری از موارد، قبل از تغییر شغل/کارفرما باید مجوز یا اجازه جدید بگیرید.
نکته مهم: اگر مورد آزار قرار گرفتهاید یا در معرض خطر آزار هستید، ممکن است واجد شرایط Open Work Permit برای کارگران آسیبپذیر (vulnerable workers) باشید؛ این گزینه دقیقاً برای این است که بتوانید از یک محیط ناامن خارج شوید و برای کارفرمای دیگری کار کنید.
بیشتر بخوانید: راهنمای کامل مجوز کار در کانادا
حقوق اصلی شما در محیط کار
در ادامه مقاله حقوق قانونی کارگران مهاجر در کانادا از کارفرما میخواهد با احترام و انصاف با شما برخورد شود. مهمترین حقوق شما:
حق دریافت اطلاعات
کارفرما باید اطلاعات روشن درباره حقوق محیط کار را به انگلیسی یا فرانسوی (طبق انتخاب شما) ارائه کند.
قرارداد کاری امضاشده
کارفرما باید یک قرارداد کاری امضاشده به شما بدهد (زمان آن ممکن است بسته به برنامه فرق کند):
- در Temporary Foreign Worker Program: در روز اول یا قبل از شروع کار
- در International Mobility Program: قبل از اینکه برای ورک پرمیت اقدام کنید
قرارداد باید شفاف بگوید: وظایف، دستمزد، ساعت کار، شرایط کاری و با پیشنهاد شغلی همخوان باشد.
دستمزد منصفانه و پرداخت کامل
باید دقیقاً طبق قرارداد حقوق بگیرید، و اگر قوانین استانی/قلمرویی شامل اضافهکاری میشود، اضافهکاری هم باید پرداخت شود. کارفرما حق ندارد بدون دلیل قانونی حقوق را نگه دارد یا کم کند.
محیط کار امن و بدون آزار
محیط کار کارگر مهاجر در کانادا طبق حقو حقوق باید عاری از آزار فیزیکی، جنسی، روانی و مالی باشد. تهدید، ارعاب، کنترلگری یا بدرفتاری با شما غیرقانونی است.
حق دسترسی به خدمات درمانی
اگر بیمار یا آسیبدیده شدید، کارفرما حق ندارد جلوی مراجعه شما به پزشک/درمان را بگیرد. در موارد اضطراری، شما حق دارید کمک بخواهید. حریم خصوصی شما هنگام صحبت با کادر درمان هم مهم است.
محافظت در برابر تلافی (Retaliation)
اگر شرایط ناامن، آزار، مشکل حقوق و دستمزد یا هر تخلفی را گزارش کنید (یا با بازرسیها همکاری کنید)، نباید بابت این کار تنبیه شوید.
مدارک شما مال شماست
کارفرما حق ندارد پاسپورت، ورک پرمیت یا مدارک شناسایی شما را بگیرد یا نگه دارد.
کارفرما نمیتواند شما را «دیپورت» کند
کارفرما حق ندارد وضعیت مهاجرتی شما را تغییر دهد یا شما را اخراج کند. تصمیم درباره وضعیت مهاجرت فقط دست دولت است.
هزینههای جذب نیرو را شما نباید پس بدهید
اگر کارفرما برای استخدام شما هزینهای داده، شما مسئول بازپرداخت آن نیستید.
اقدامات لازم و فوری
طبق حقوق قانونی کارگران مهاجر در کانادا اقدامات زیر باید فورا در صورت رخ داد انجام شود:
مدارک (پاسپورت/ورکپرمیت) دست کارفرماست
- همان لحظه پس بگیرید.
- تاریخ، ساعت، اسم افراد و جزئیات را یادداشت کنید.
- اگر پس ندادند، گزارش کنید.
حقوقتان درست پرداخت نمیشود
- از ساعتهای کاری، پیامها، فیش حقوقی و مبلغ دریافتی اسکرینشات/مدرک نگه دارید.
- بعد از جمعآوری مدارک، موضوع را از مسیر درست گزارش کنید.
شما را مجبور به کار ناامن میکنند
- به سرپرست بگویید کار را ناامن میدانید.
- شما حق دارید از انجام کار ناامن خودداری کنید تا خطر برطرف شود.
احساس تهدید، کنترل یا گیر افتادن دارید
- اگر خطر فوری است: با ۹-۱-۱ تماس بگیرید.
- اگر فوری نیست: کمک محرمانه بگیرید و برای قدم بعدی راهنمایی بخواهید.
کارفرما چه کارهایی را «نمیتواند» انجام دهد؟
کارفرما اجازه ندارد:
- شما را مجبور به کار ناامن یا خارج از قرارداد کند
- وقتی بیمار/مصدوم هستید، مانع درمان شود
- اضافهکاری را برخلاف قرارداد یا قوانین محلی تحمیل کند
- به خاطر گزارش مشکل، شما را تهدید یا تنبیه کند
- مدارک شخصی شما (مثل پاسپورت) را بگیرد
- شما را به تقلب یا ارائه اطلاعات نادرست مجبور کند
- در زندگی شخصیتان دخالت کند (با تهدید درباره اینکه کجا میروید/با چه کسی هستید)
- حقوق را نگه دارد، انعام را بردارد، یا کسورات غیرقانونی انجام دهد
قرارداد کاری: مهمترین سپر شما
قرارداد کاری طبق حقوق قانونی کارگران مهاجر در کانادا باید واضح باشد:
- عنوان شغلی و وظایف
- میزان دستمزد و زمان پرداخت
- ساعات کار و شرایط اضافهکاری
- شرایط کار و کسورات احتمالی
حتماً هر دو طرف امضا کنند و شما یک نسخه کاغذی و دیجیتال نگه دارید.اگر کارفرما حقوق، ساعت یا وظایف را طوری تغییر داد که با قرارداد نمیخواند، مدرک جمع کنید و گزارش دهید.
حق درمان و مراقبت پزشکی
اگر به خاطر کار بیمار یا مصدوم شدید، برای مراجعه پزشکی نیازی به اجازه کارفرما ندارید. در عمل، کارفرما باید مانع ایجاد نکند و بهتر است:
- برای مراجعه درمانی به شما زمان بدهد
- در شرایط اضطراری دسترسی به تلفن/کمک را فراهم کند
- مسیرهای دسترسی به خدمات درمانی را توضیح دهد
- اصرار نکند هنگام صحبت با پزشک/پرستار حضور داشته باشد
اگر برای درخواست کمک از کارفرما احساس ناامنی دارید، میتوانید شخصی کمک بگیرید و با خدمات حمایتی تماس بگیرید.
ایمنی محیط کار: حق شماست
کارفرما موظف است:
- آموزش ایمنی و نحوه استفاده از تجهیزات را بدهد
- تجهیزات حفاظت فردی لازم را فراهم کند
- خطرات را بررسی و موارد گزارششده را رسیدگی کند
- قوانین ایمنی استان/قلمرو را رعایت کند
اگر کاری را ناامن میدانید، حق دارید تا زمان رفع خطر (با آموزش، تجهیزات یا شرایط ایمنتر) از انجام آن خودداری کنید.
اگر به خاطر کار آسیب دیدید، ممکن است بسته به قوانین استان/قلمرو، واجد شرایط غرامت/بیمه حوادث کار (workers’ compensation) باشید.
آزار در محیط کار: صفر تحمل
آزار میتواند طبق حقوق قانونی کارگران مهاجر در کانادا شامل این موارد باشد:
- آسیب یا تهدید فیزیکی
- آزار جنسی یا لمس ناخواسته
- ارعاب روانی، زورگویی، منزویکردن
- سوءاستفاده مالی (مثل دزدی حقوق)
- گرفتن پاسپورت/ورکپرمیت/تلفن
- تهدید به اخراج یا تنبیه بهخاطر گزارش
اگر آزار میبینید:
- خط محرمانه Service Canada: ۱-۸۶۶-۶۰۲-۹۴۴۸
- خطر فوری: ۹-۱-۱ یا پلیس محلی
- اگر احتمال قاچاق انسان مطرح است: Canadian Human Trafficking Hotline: ۱-۸۳۳-۹۰۰-۱۰۱۰
و اگر مجوزتان به یک کارفرما وابسته است، گزینه Open Work Permit برای کارگران آسیبپذیر میتواند راه خروج امن باشد.
اگر شغلتان را از دست بدهید چه میشود؟
اگر کارتان قطع شود، ممکن است بسته به ساعات بیمهپذیر و علت پایان کار، واجد شرایط Employment Insurance (EI) باشید.
اما اگر ورکپرمیت شما «کارفرما-محور» است، از دست دادن شغل میتواند فوری فشار ایجاد کند، چون اجازه کارتان به همان کارفرما وابسته بوده است. در چنین شرایطی، ممکن است برای کار کردن با کارفرمای جدید به اجازه/مجوز جدید نیاز داشته باشید.
بیشتر بخوانید: تمدید اپن ورک پرمیت ایرانیان در کانادا
چطور کمک بگیرم؟ (مسیرهای سریع)
اگر حقوق شما طبق حق قانونی کارگران مهاجر در کانادا نقض شده یا آزار میبینید، سریع اقدام کنید:
- Service Canada at 1-866-279-5238
- اگر تماس ممکن نیست: از روشهای گزارش آنلاین رسمی دولت استفاده کنید
- خطر فوری: ۹-۱-۱ یا پلیس محلی
- اگر آزار هست/خطر آزار هست: گزینه Open Work Permit برای کارگران آسیبپذیر را بررسی کنید
- احتمال قاچاق انسان: ۱-۸۳۳-۹۰۰-۱۰۱۰
برای شکایت حقوق/ساعت/کسورات در استان یا ایالت:
- Employment Standards Office (مشکلات حقوق، ساعت، قرارداد، کسورات غیرقانونی)
- Workplace Health and Safety Authority (کار ناامن، حادثه، تلافی بابت گزارش ایمنی)
ترفند سریع: در گوگل عبارتهای زیر را با نام استان خود جستجو کنید:
- “employment standards + [province]”
- “workplace health and safety + [province]”
برای اطمینان از طیکردن صحیح هر مرحله و جلوگیری از مشکلات احتمالی، توصیه می شود با کارشناسان باتجربه ما در ارتباط باشید و از راهنمایی تخصصی بهره مند شوید تا فرایند تمدید پاسپورت شما سریع، امن و بدون مشکل انجام شود.
سوالات متداول
آیا کارفرما میتواند پاسپورت یا ورکپرمیت من را نگه دارد؟
خیر. کارفرما حق ندارد پاسپورت، ورکپرمیت یا مدارک شناسایی شما را بگیرد یا نگه دارد.
اگر در محل کار آزار میبینم، چه کار کنم؟
با خط محرمانه ۱۸۶۶۶۰۲۹۴۴۸+ تماس بگیرید. اگر خطر فوری دارید ۹-۱-۱. اگر آزار وجود دارد یا در معرض آن هستید، ممکن است بتوانید برای Open Work Permit کارگران آسیبپذیر اقدام کنید تا کارفرما را عوض کنید.
اگر در محل کار مصدوم شدم چه میشود؟
به سرپرست اطلاع دهید و به پزشک مراجعه کنید. کارفرما نباید مانع درمان شود. ممکن است بسته به قوانین محل زندگی، واجد شرایط غرامت حوادث کار باشید.
اگر ورکپرمیت بسته داشته باشم، میتوانم کارفرما را عوض کنم؟
معمولاً نه بهصورت فوری؛ اغلب به اجازه جدید نیاز دارید. اگر پای آزار در میان باشد، گزینه Open Work Permit برای کارگران آسیبپذیر میتواند راهحل باشد.